گزیده 17 بهمن - 94

گزیده 17 بهمن - 94
چند‌ سال قبل اقتصاد ایران تورم لحظه به لحظه‌ای را تجربه می‌کرد که در روزهای صلح و آرامش کشور و در ایامی رخ ‌داد که بیشترین درآمد نفتی تاریخ اقتصاد ایران کسب شده بود. در سال‌های دو دولت نهم و دهم و خاصه در ٣‌سال پایانی دولت دهم این وضع تشدید شد و تصاویر صف‌های طولانی برای خرید مواد خوراکی، داروخانه‌های مملو از مراجعه‌کننده و قفسه‌های فروشگاهی که به یکباره خالی می‌شدند، به موضوعی عادی بدل شده بودند.
درهمین سال‌های اخیر و پیش از دولت فعلی بود که هر روز قیمتی جدید و گران‌تر بر کالاها نصب می‌شد و تورم لحظه‌ای رونمایی شده بود. ماجرا تا آن‌جا پیش رفته بود که مردم برای گرانی‌ها طنز هم ساخته بودند و برای پرسیدن نرخ یک کالا می‌گفتند «قیمت چقدره؟ الان اینقدره...الان چقدر شد؟» این شوخی‌های تلخ جزیی از زندگی روزمره مردم ایران شده بود، اما حقیقت علمی این رویداد‌ها این بود که در بهترین روزگار مالی اقتصاد ایران، به دلیل رویکردهای غلط اقتصادی دچار رکود و تورم همزمان شده بودیم و پدیده رکود تورمی در ایران به اوج خود رسیده بود.
دولت گذشته هم برای اداره امور واردات گسترده را مدنظر قرار داده بود و با وجود انبوه درآمد نفت، کسری بودجه‌ای تاریخی را ثبت کرد. سیاست‌های نابسامان دولت وقت هم، مانند تخصیص یارانه به همه مردم به‌طور یکسان و بدون درنظر گرفتن هیچ شرایطی درکنار ساخت پروژه‌های بزرگ و محکوم به شکستی چون مسکن مهر کار را بر زندگی مردم سخت کرد و در سایه بی‌توجهی به توصیه‌های علمی کارشناسان، زیربنای اقتصاد ایران را به سمتی غلط پیش برد.اقتصاد ایران در این عصر بی‌اندیشگی به رکود تورمی مبتلا شد و تعاملش با کشورهایی تقویت شد که وضعیتی مشابه داشتند. دراین شرایط بود که مردم سعی کردند در انتخابات با رأی دادن به اصلاحات اقتصادی، سرنوشت دیگری را انتخاب کنند و به دولت یازدهم رأی بدهند تا ایران را از لبه پرتگاه فروپاشی اقتصادی دور کنند.
حالا پس از دو و نیم‌سال، اقتصاد ایران از این مسیر خطرناک بازگشته و دوباره به مسیر رشد آمده است، اما بسیارند کسانی که فراموش کرده‌اند از کجا به این‌جا رسیده‌ایم و درصورت عدم بهبود اوضاع به کجا می‌توانستیم برسیم. شاید درایران، آن روزها ازحافظه کوتاه‌مدت مردم پاک شده باشد، اما درگوشه‌ای دیگر از جهان همین رویدادها با شدتی بیشتر درحال وقوع است. نگاهی به وضع کشور ونزوئلا که یکی از بزرگترین مخازن نفتی جهان را دراختیار دارد و در دولت گذشته‌اش با رئیس‌جمهوری قبلی ایران روابط عاطفی خوبی هم داشت، شاید بتواند نشان دهد که کشوری مانند ونزوئلا که در دوران نفت ١٠٠دلاری به درآمدهای کلانی دست یافت، چگونه امروز در انبوهی مشکل دست‌وپا می‌زند. سیاست‌های نادرست و هزینه‌های بی‌سرانجام، این کشور را به جایی رسانده که با تورم ٧٠٠‌درصدی دست‌وپنجه نرم می‌کند و مردمش برای خرید مایحتاج معمولیشان باید از نیمه‌شب به صف بایستاند.
دراین حوزه نشریه اکونومیست، با نگاهی به اقتصاد ونزوئلا پیش‌بینی می‌کند این کشور در آستانه فروپاشی اقتصادی است؛ کشوری که همچون ایران با درآمد طلایی نفت کاری شایسته نکرد و حالا شاید خوانش این وقایع یادآور روزهایی باشد که خیلی‌ها امروز به یاد ندارند و نمی‌گویند اگر اصلاحات اقتصادی در ایران انجام نمی‌شد، شاید به چنین سرنوشتی دچار می‌شدند.
انقلاب بولیواری نابود شد
اکونومیست در گزارش تازه خود می‌نویسد: ساعت ٩:٣٠ دقیقه پنجشنبه ٦نفر از مردم بومی ونزوئلا منتظر آغاز تور بازدید از یک موزه نظامی قدیمی هستند که اکنون به مقبره هوگوچاوز تبدیل شده است، رئیس‌جمهوری پوپولیست این کشور که از ١٩٩٩ تا ٢٠١٣ در رأس امور بود. در مسیر جاده منتهی به مقبره نیز حدود ١٢٠نفر به دنبال موادغذایی با قیمت‌های مصوب دولتی در سوپرمارکت‌ها بودند. جست‌وجو برای مواد خوراکی از ساعت ٣ بامداد آغاز می‌شود. یکی از افراد منتظر در صف موادغذایی ارزان می‌گوید: بعضی اوقات غذا هست و برخی اوقات هم خبری از موادغذایی نیست.در این منطقه کاراکاس که زمانی پناهگاه چاوز به حساب می‌آمد، دیگر روحیه انقلاب بولیواری دیده نمی‌شود.
میان تلاش و تقلای روزانه مردم برای زنده ماندن نشانه‌هایی از دوران اوج چاوز نیز از محله رخت بسته است. روزهایی که او از درآمد کلان نفتی برای اجرای انقلاب بولیواری خود استفاده می‌کرد، مدت‌هاست تمام شده‌اند. این انقلاب هم ملغمه‌ای از یارانه‌های یکسان برای همه، کنترل قیمت کالاها و ارز، برنامه‌های اجتماعی، سلب مالکیت و دزدی اموال توسط مقامات دولتی بود اما فروپاشی قیمت نفت این انقلاب را هم به سراشیبی نابودی فرستاد.دولت این کشور اعتراف کرده در ١٢ماه منتهی به سپتامبر ٢٠١٥ میلادی، اقتصاد ونزوئلا ٧,١‌درصد منقبض شده و تورم نیز ١٤١.٥‌درصد بوده است.
 
حتی نیکلاس مادور، جانشین چاوز نیز این ارقام را «فاجعه‌آمیز» می‌خواند. صندوق بین‌المللی پول نیز بدترین پیش‌بینی‌ها را برای این کشور دارد. این بنیاد تخمین می‌زند تورم ونزوئلا در سال‌جاری میلادی به ٧٢٠‌درصد برسد و اقتصاد نیز ٨‌درصد دیگر منقبض شود. این درحالی است که بانک مرکزی نیز همچنان مشغول چاپ اسکناس است تا کسری بودجه‌ای را که شامل ٢٠‌درصد تولید ناخالص ملی کشور است را جبران کند. دراین میان خوزه مانوئل پوئنته یکی از اقتصاددانان موسسه IESA (دانشکده بازرگانی در کاراکاس) معتقد است، دلارهای دولت ونزوئلا هم‌اکنون ته کشیده‌اند، ذخایر شناور بین‌المللی آن هم به ١.٥‌میلیارد دلار رسیده‌اند. با وجود آن‌که تقریبا کشورهای تولید‌کننده نفت با درد و رنجی جانکاه دست‌وپنجه نرم می‌کنند، می‌توان ادعا کرد ونزوئلا تنها کشوری است که هیچ اندوخته یا ذخیره‌ای برای روزهای نفت ارزان دراختیار ندارد.
گردوغبار رکود به جز عده‌ای از مقامات و سران دولتی، همه را زمینگیر کرده است. «اسدروبال اولیوروس» یک مشاور مالی نیز ادعا می‌کند دستمزدهای واقعی این کشور ‌سال گذشته ٣٥‌درصد کاسته شده‌اند.
براساس تحقیقی که جمعی از دانشگاه‌ها انجام داده‌اند، ٧٦‌درصد مردم این کشور در فقر روزگار می‌گذرانند که نسبت به ‌سال ١٩٩٨ میلادی ٥٥‌درصد افزایش یافته‌اند. ازسوی دیگر داروسازان این کشور نیز هشدار داده‌اند ذخایر دارویی این کشور به یک‌پنجم سطح معمول رسیده است. بسیاری از قرص‌های درمانی نایاب شده‌اند و در نتیجه بیماران جان خود را از دست می‌دهند. در کاراکاس جست‌وجو برای مواد خوراکی در فروشگاه‌های دولتی به صف‌های طولانی منتهی می‌شود که هرهفته طولانی‌تر هم می‌شود. در این میان تعجبی ندارد خشونت و جرم نیز از کنترل خارج شده باشد.
تردید و درگیری بلای جای دولت مادورو
افزایش نارضایتی سبب شد در انتخابات ماه دسامبر مجلس ملی حزب رقیب مادورو برنده شود. در نتیجه بن‌بست سیاسی به وجود آمده است. ریشه این مشکل در زمان چاوز به وجود آمد. او موسسات و سازمان‌های دولتی (ازجمله دادگاه عالی و حوزه‌های انتخاباتی) را به زیرمجموعه‌ای از سازمان ریاست‌جمهوری تبدیل کرد. بنابراین درحال حاضر دادگاه عالی این کشور نیز با حضور ١٣ قاضی، ٤ قانون‌گذار را ردصلاحیت کرد و به این ترتیب حزب رقیب اکثریت مجلس را از دست داد.

بر اساس آمار به دست آمده از تورم، ونزوئلا این افتخار را دارد که تیره‌روزترین اقتصاد دنیا برای دومین سال متوالی باشد.
به گزارش صدای اقتصاد، این کشور امریکای جنوبی با تورم سالانه 98.3درصدی و نرخ بیکاری 6.8درصدی در سال 2015 بالاترین امتیاز را در شاخص فلاکت و تیره‌روزی جهان به دست آورد. بر اساس بررسی‌های بلومبرگ، قیمت برای مصرف‌کننده 152درصد رشد داشته‌است و بیکاری رشد 7.7درصدی را تجربه کرده‌است. کارشناسان اقتصادی معتقدند این کشور در سال 2016 نیز در همین وضعیت غم‌بار باقی خواهد ماند.
 
در این رتبه‌بندی 63کشور در ردیف تیره‌روزان قرار گرفته‌اند. ونزوئلا با توجه به شرایطی که داشته، رتبه نخست را به خود اختصاص داده‌است.
کاهش شدیدی بهای نفت امری ویرانگر برای اقتصاد ونزوئلا بوده‌است. در این کشور 95درصد از صادرات را نفت تشکیل می‌دهد.
 
نیکولاس مادورو رئیس‌جمهوری این کشور مدتی پیش برای اقتصاد این کشور وضعیت اضطراری اعلام کرد.
 
در آرژانتین نیز مقامات دولتی انتشار داده‌های اقتصادی را متوقف کرده‌اند. البته این اتفاق بعد از اتهام به دستکاری آمار رخ داد.
 
ونزوئلا و آرژانتین در حالی با تورم بالا دست‌وپنجه نرم می‌کنند که غم‌بارترین اقتصادهای جهان را برای سال 2016 رقم خواهند زد.
 
البته در دیگر نقاط جهان، اوضاع تا این اندازه وخیم نیست. تایلند به عنوان کشوری که ساختار مناسبی را در کشور خود ایجاد کرده‌است، کمترین میزان تیره‌روزی را شاهد است.
 
سوئیس، تایوان و ژاپن جزو بهترین کشورها بوده‌اند.
 
شاخص فلاکت جزو شاخص‌هایی است که بلومبرگ بر اساس داده‌های رسمی خودش بررسی می‌کند
سرپرست تیم مذاکره کننده هسته‌ای آمریکا گفت که انتخاب رییس‌جمهور حسن روحانی بود که سرانجام ایران را پای میز مذاکره آورد.
به گزارش ایسنا وندی شرمن، معاون پیشین وزیر امور خارجه آمریکا و عضو ارشد تیم مذاکره کننده آمریکا در مذاکرات هسته‌ای ایران و گروه 1+5 که سرانجام به حصول برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) انجامید، در گفت‌وگو با پایگاه خبری کرونیکل، مذاکره‌کنندگان ایران را سرسخت، باهوش و قانونمند توصیف کرد و گفت که این مذاکرات روی اعتمادسازی متمرکز نبود، بلکه تمرکز آن روی برنامه هسته‌ای ایران قرار داشت.
وی در ادامه با تأکید بر این که بی‌اعتمادی میان ایران و آمریکا بسیار عمیق است، تصریح کرد: می‌توان رد این بی‌اعتمادی را در دخالت آمریکا در کودتای سال 1953 (28 مرداد 1332) علیه نخست وزیر وقت ایران جست‌وجو کرد.
این دیپلمات پیشین آمریکا در بخش دیگری از این گفت‌وگو با بیان این که مردم ایران، آمریکایی‌ها را دوست دارند، مدعی شد: این دولت ایران است که علیه آمریکا خصومت دارد. در ایران تندروهایی وجود دارند و روحانی یک تندرو است، وی میانه‌رو نیست. هرچند که در ایران به عنوان یک میانه‌رو شناخته می‌شود. با این حال وی خواهان مذاکره با آمریکا و آغاز یک کانال محرمانه برای ارتباط و آغاز مذاکرات بود.
وی افزود: این تحریم‌ نبود که برنامه‌ هسته‌ای ایران را متوقف کرد، بلکه انتخاب رییس‌جمهور حسن روحانی بود که در نهایت ایران را پای میز مذاکره آورد.
شرمن تأکید کرد که معتقد است با وجود تردیدها درباره تمایل رییس‌جمهور باراک اوباما و دولت آمریکا برای استفاده از گزینه نظامی علیه برنامه هسته‌ای ایران، اگر استفاده از این گزینه ضروری بود اوباما قطعاً به آن متوسل می‌شد.
او دیپلماسی با پشتوانه احتمال استفاده از گزینه نظامی را یک ابزار بسیار قدرتمند توصیف کرد و گفت که برجام بهترین جایگزین برای اقدام نظامی بود که روی میز قرار داشت.
این عضو ارشد تیم مذاکره کننده هسته‌ای آمریکا که سابقه‌ای طولانی در اظهارات ضدایرانی دارد، در پایان این گفت‌وگو در اظهاراتی خصمانه به هدف این مذاکرات اشاه کرد و گفت: من امیدوارم که توافق با ایران به این معنا باشد که افراد جوانی مانند شما (خطاب به مصاحبه‌کننده) مجبور نباشند برای متوقف کردن ایران از انجام کارهای وحشتناک به جنگ بروند.

اعلام خبر آغاز خدمات کنسولی در سفارتخانه های ایران و بریتانیا در لندن و تهران، شاید مهمترین خبر روز جمعه از سفر ظریف به لندن بود، با این حال وزیر امور خارجه ایران غیر از دیدار با همتای بریتانیایی خود جمعه پرکاری را در لندن گذرانده است.
وزیر امور خارجه کشورمان در سفر به انگلستان در نشست مشترک اعضای اندیشکده های شورای اروپایی روابط خارجی و موسسه خدمات متحد سلطنتی خط مشی سیاسی و رویکرد ایران در قبال مسائل منطقه را تشریح کرد.
محمد جواد ظریف در نشست مشترک با اندیشکده های شورای اروپایی روابط خارجی و موسسه خدمات متحد سلطنتی به بیان نقطه نظرات و دیدگاههای کشورمان در زمینه مسایل سیاست خارجی پرداخت.
وزیر امور خارجه کشورمان همچنین با مدیران شرکتها و فعالان اقتصادی در لندن دیدار کرد و خواستار حضور شرکت های انگلیسی برای سرمایه گذاری در ایران شد.
محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان در ضیافت وزیر مشاور تجارت و سرمایه گذاری انگلیس و نماینده تجاری این کشور برای ایران که با حضور تعدادی از مدیران شرکت های انگلیسی و اروپایی برگزار شد ضمن تشریح آخرین وضعیت اجرای برجام و عمل طرفین به تعهدات خود زمینه های توسعه همکاری های فیمابین را تشریح کرد و خواستار حضور شرکت های پیش رو در بازار فن آوری و سرمایه گذاری کشورمان شد.
در جریان این دیدار مقامات شرکت های همچون رولزرویس ، ایرباس ،شل , بی واتر و.... سوالاتی در خصوص زمینه های همکاری های اقتصادی با کشورمان را مطرح کردند که پاسخ های مقتضی ارائه شد.
همچنین وزیر خارجه کشورمان و رهبر حزب کارگر انگلیس در دیدار با یکدیگر بر توسعه همکاری های پارلمانی بین ایران و انگلیس تاکید کردند.
محمد جواد ظریف که به منظور شرکت در کنفرانس حمایت از سوریه به لندن سفر کرده است با جرمی کوربین رهبر حزب کارگر انگلیس دیدار کرد.
در ملاقات طرفین پیرامون مناسبات بین دو کشور و توسعه همکاری های پارلمانی گفتگو و تبادل نظر کردند.
وزیر امور خارجه کشورمان و وزیر خزانه داری انگلیس نیز در دیدار بایکدیگر خواستار حل و فصل برخی مشکلات در زمینه توسعه همکاری های اقتصادی و مالی بین تهران و لندن شدند.
محمد جواد ظریف در دیدار با جورج اوزبورن وزیر خزانه داری انگلیس ضمن اشاره به اجرایی شدن برجام و عمل کشورمان به تعهدات خود خواستار حل و فصل برخی مشکلات فیمابین در توسعه همکاری های اقتصادی ، بانکی و مالی بین دو کشور شد.
اوزبورن نیز ضمن تایید ضرورت حل و فصل مشکلات تاکید کرد: انگلیس کاملا به تعهدات خود در اجرای برجام عمل و از تمام ابزارهای لازم در این راستا استفاده خواهد کرد.
وی همچنین از اقدامات انجام گرفته برای حل و فصل مشکلات بانک های ایرانی مستقر در لندن خبر داد.
همچنین وزیر امور خارجه کشورمان و مشاور امنیت ملی انگلیس در دیداری درباره روابط دوجانبه گفت و گو کردند.
ظریف با مارک لایل گرانت مشاور امنیت ملی انگلیس در محل دفتر نخست وزیری این کشور دیدار کرد.
در این دیدار طرفین در خصوص مسایل دوجانبه و منطقه ای گفتگو کردند.منبعخبرگزاری ایسنا