اوین
نامه ی کیهان 18 بهمن - 94
دانستن حق مردم است اما بعد از انتخابات!
چرا برجام را بزك مي كنند؟
چرا برجام را بزك مي كنند؟
اولاً این شعارد انست حق همگان است
جزو لوگوی تبلیغاتی روزنامه ی صبح
امروز سعید حجاریان و اکبر گنجی بود که جواب دانستن حجاریان با گلوله کلت سعید عسگر بسیجی رزمی کار برفک سعید حجاریان داده شد چون از مرگ قسر دررفت. بنابراین بقول مدعیان اصلاح
طلب وی تبدیل به شهید زنده شده است .
دوماً دانستن پس از پایان تقلبات انتصابات
چون همراه بااعتراض است لذا پاسخ دانستن حق مردم اتهام فتنه گر ونفوذی
آمریکایی و بی بصیرت ودستگیری وزندان و شکنجه و اعتراف است .
در حالي
که دولت پيش از تصويب برجام وعده هاي کوتاه مدت فراواني درباره اجرايي شدن توافق
هسته اي و فوايد آن به مردم مي داد و اين وعده ها پس از تصويب برجام دورنماي مبهمي
يافته است کارشناسان معتقدند شعار بنيادين مدعيان اصلاحات و اعتدال که دانستن را
حق مردم مي داند براي اهداف انتخاباتي به فراموشي سپرده شده است.
سرويس سياسي- بيش از دو سال و نيم از عمر دولت يازدهم مي گذرد و در اين مدت دولت تدبير و اميد در سوداي نيل به يک توافق هسته اي رويايي زمان سپري کرد. برنامه جامع اقدام مشترک يا همان برجام بعد از کش و قوس هاي فراوان و به رغم نقدهاي فراواني که به آن وجود داشت به روشي عجولانه و به دور از سعه صدر به تاييد ايران و کشورهاي موسوم به 5+1 رسيد ولي اين بار برخلاف توافق موقت (توافق ژنو) کسي براي ابراز خوشحالي و جشن به کوچه و خيابان هاي شهر نيامد و خبري از آن شور و حدتي که پيش از اين ديده مي شد وجود نداشت چرا که افکار عمومي حاصلي از توافق موقت نديد که حال منتظر نتايج برجام باشد.
رئيس جمهور و دولتمردان که پيش از برجام وعده حل مشکلات اقتصادي، سياسي و حتي زيستي و طبيعي را به مردم مي دادند و حتي حل مشکل آلودگي هوا و کم آبي را نيز منوط به اجراي برجام مي کردند به يکباره ادبيات خود را تغيير داده و از مخاطرات افزايش سطح توقع مردم در فرداي روز اجراي برجام صحبت به ميان آوردند.
در اين حوزه حتي رسانه هاي زنجيره اي نيز نسبت به پيامدهاي توقعاتي که دولت يازدهم براي مردم از شرايط پس از اجراي برجام توصيف کرده، هشدار دادند.
بايد انتظارات مردم را تعديل کرد!
روزنامه آرمان درباره اين مطلب با بيان اينکه ميان ديپلماسي و فعاليت رسانه اي دولت شکاف عميقي افتاده مي نويسد: انتظار مي رفت با توجه به پيش بيني اجرايي شدن برجام و توقعات و انتظارات عمومي از آن، سياست اطلاع رساني و رسانه اي مدوني براي آن آماده مي شد تا از يک سو به تعديل انتظارات و منطقي سازي آن شکل داده و از طرف ديگر، اين پيروزي ديپلماتيک و افتخارات آن را آن گونه که شايسته است، بروز مي داد متاسفانه هجمه اطلاع رساني دلواپسان از اطلاع رساني دولت پيشي گرفته است.
اين روزنامه مي افزايد: سياست ضروري تعديل انتظارات و تاکيد بر زمانبر بودن لمس دستاوردهاست، همچنين بهره برداري از انواع رسانه ها در امر اطلاع رساني از رسانه هاي سنتي گرفته تا رسانه هاي نوظهور است که بايد توسط روابط عمومي ها سازماندهي و اجرا شوند. سياست آخر، اطلاع رساني گسترده، نه تنها براي نخبگان بلکه براي عموم است. بايد براي «حاشيه نشينان اطلاعاتي» نيز پيام داد.
ايجاد آرامش مصنوعي براي عبور امن از انتخابات
در واقع يکي از چالش هاي دولت سطح توقعاتي است که پيش از اجراي برجام به مردم وعده داده بود و افکار عمومي امروز منتظر مانده تا ماحصل اين توافق را در سطح معاش و زندگي روزمره خود مشاهده کند در حالي که دولت با اتخاذ سياست هاي عجيب مثل ممنوعيت اعلام نرخ ارز و يا جلوگيري از انتشار اخبار نامطلوب اقتصادي قصد دارد تا يک جو آرامش مصنوعي و دست ساخته را در بازار به وجود آورده تا زمان انتخابات سپري شده و بتواند تاثير مطلوب خود را در انتخابات بگذارد.
از ديگر مسائل و ابهاماتي که هنوز دولت تلاشي براي رفع آن براي افکار عمومي نکرده ميزان پول هايي است که طرف غربي از ايران بلوکه کرده بود و بعد از برجام متعهد به آزاد سازي آنها شده است.
ابهام در ميزان پول هاي بلوکه شده
پس از سخنان وزير اقتصاد و رئيس بانک مرکزي که ميزان پول هاي آزاد شده ايران را حدود 30 ميليارد دلار عنوان کرده بودند، نوبخت سخنگوي دولت پول هاي آزاد شده ايران را 100 ميليارد دلار عنوان کرد و گفت اين رقم به طور کامل در اختيار ايران قرار گرفته است.
طي 2 سال اخير اين رقم اعلامي از 180 ميليارد تا 6 ميليارد دلار در نوسان بوده است.زاکاني نماينده مردم تهران در اين خصوص تصريح کرد: ميزان دارايي هاي بلوکه شده کشور يکي از سوالات اصلي ما از دولت است که متاسفانه تا امروز جواب روشني در اين باره دريافت نکرده ايم. نکته دوم ميزان دارايي هاي دولتي و خصوصي اموال بلوکه شده است و در نهايت رقم دقيق دارايي هايي که پس از اجرايي شدن تعهدات ايران در برجام آزاد خواهد شد. متاسفانه دولت تصميمي بر شفافيت اطلاعات در اين موضوع ندارد و هر روز شاهد بيان رقم جديدي هستيم.
تحريم هايي که يک کشور هم مي تواند برگرداند
حتي امروز پاسخ روشني به اينکه آيا تحريم ها برگشت پذير هستند يا خير وجود ندارد چرا که شرکت ها و موسسات اقتصادي بزرگ خارجي هنوز اقدام روشني براي عقد قرارداد با ايران نکرده اند. شواهد گوياي اين امر است که طرف غربي با رندي هر چه تمام اين احتمال را در توافق گنجانده که هر گاه اراده کرد تحريم ها را بازگرداند.
وزير انرژي آمريکا اخيراً اعلام کرد که برگشت پذيري تحريم ها در توافق هسته اي به گونه اي غيرعادي نوشته شده به نحوي که حتي يک کشور هم مي تواند تحريم ها را برگرداند. مونيز ضمن سخناني در انديشکده وودرو ويلسون گفت: کساني که مي خواهند با ايران روابط اقتصادي داشته باشند بايد با چشمان کاملاباز وارد عمل شوند و به گزينه هايي همانند احتمال بازگشت پذيري تحريم ها و امثال آن توجه داشته باشند.
اين سخنان کافي است تا ريسک تبادلات تجاري را براي شرکت هاي خارجي به اندازه اي بالاببرد که ديگر رغبتي به ورود پيدا کردن به بازار کشورمان را نداشته باشند چرا که تحريم ها همچون شمشير «داموکلس» بر فراز سر ايران ايستاده و آماده فرود آمدن است و اين براي سرمايه گذاران خارجي يک عامل بازدارنده محسوب مي شود.
کارشناسان بورس نيز معتقدند که رشد هر از گاهي شاخص بورس حالتي حبابي و مصنوعي به خود گرفته و جاي اتکا ندارد. کديور يکي از کارشناسان بورس در اين خصوص اظهار داشت: «نکته مهمي که در اين جا وجود دارد، اين است که متاسفانه اين هيجان ها در بورس ما سابقه طولاني دارد و آخرين مورد به زمان انتخابات رياست جمهوري سال 92 برمي گردد که به دليل خوش بيني هايي که ايجاد شد، ظرف 6 ماه شاخص بورس 100 درصد رشد کرد، ولي بعد از اين تاريخ، يعني از سال 92 تا دي ماه امسال، شاخص نزديک به 30 درصد افت کرد. اين، يکي از عميق ترين رکودهايي بود که ما داشتيم.» وي افزود: «مطمئناً هر اتفاقي که در اقتصاد ما بيفتد و هر قرارداد و هر توافق نامه اي که امضا شود، بدون شک قيمت هاي فعلي در بورس حبابي است و بازار ما رکود عميقي را مثل همان رکودي که پيش از اين تجربه کرده بود، تجربه خواهد کرد.»
اصلاح طلبان هم نگران بورس هستند
امروز حتي نشريات اصلاح طلب نيز نگران رشد حبابي و هر از گاهي بورس هستند. روزنامه شرق با تاکيد بر اينکه «بورس سوار بر هيجان کاذب است» نوشت: تنها چيزي که درباره اتفاقات اخير بورس مي توان گفت موجي از هيجان بود که با فشار تقاضا و ورود نقدينگي قابل توجه همچون سيلي جاري شده و همراه خود تمامي گروه ها و سهم ها را به حرکت درآورد، بدون توجه به اينکه آيا برخي سهم ها شايستگي رشدهاي چند ده درصدي روزهاي گذشته را داشته اند يا نه. اما آنچه نگران کننده است شکل گيري حباب در قيمت ها و ايجاد زمينه افت هاي سنگين در آينده است، چيزي که در حافظه تاريخي بازار به وفور براي بسياري از سهم ها يافت مي شود.
سفر رئيس جمهوري نيز به ايتاليا و فرانسه که گمان مي رفت دستاوردهاي هنگفتي براي افزايش توليد در کشور و صادرات داشته باشد و چرخ هاي صنعت کشور را به حرکت وادارد نتيجه عکس داد و تبديل شدن ايران به يک بازار براي کشورهاي غربي را تثبيت کرد و اقتصاد ورشکسته فرانسه و ايتاليا را با قراردادهاي کلان در حوزه خريد هواپيما و خودرو احيا کرد و جيب ايران خالي تر شد. طبق اخبار و آمارهاي موجود سفارش 12 فروند هواپيماي پهن پيکر A380 از سوي ايران به شرکت هواپيمايي ايرباس فرانسه در حالي صورت گرفت که اين شرکت هواپيمايي به علت گزارش هايي که از نقص فني اين هواپيما منتشر شده و مصرف بسيار زياد سوخت آن با کمبود سفارش اين مدل هواپيما مواجه شده به طوري که تا نيمه سال 2015 هيچ سفارشي از اين هواپيما نداشته است. طرف غربي به اندازه اي از اين حجم قراردادها خوشحال است که کارشناس فرانسوي شبکه تلويزيوني فرانس 24 با وجود اختلاف هاي سياسي ايران و فرانسه درباره تحولات مهم بين المللي از جمله سوريه، تاکيد کرد روحاني نماينده چيزهاي مهمي از جمله پول بود و استقبال گرم از وي براي پول زيادي بود که با خود به فرانسه آورده بود!
به جاي ايران بايد مردم فرانسه و ايتاليا شادماني کنند
با اين اوصاف اگر فرانسوي ها و ايتاليايي ها مي دانستند برجام تا اين اندازه به رشد اقتصادي آنها کمک خواهد کرد، روز بعد از اجراي برجام حتما به خيابان ها آمده و پايکوبي مي کردند.
قرارداد کلان براي خريد هواپيما واکنش هاي زيادي را در کشور برانگيخت به نحوي که طبق نظرسنجي برنامه «پايش» کمتر از 6 درصد مردم اولويت اقتصادي کشور را خريد هواپيما مي دانند و بيش از 94 درصد مخالف چنين اولويتي هستند.
علاوه بر اين مسائل، نکته قابل بيان ديگر اين است که تهديدات دولتمردان آمريکايي در خصوص هشدار به محتاط بودن شرکت هاي خارجي براي معامله با ايران باعث شده تا سرمايه گذاري در ايران براي طرف هاي سرمايه گذار غربي به صرفه نبوده و همراه با ريسک باشد. اخيراً نيز ظريف با اذعان به اين موضوع در ديدار با شماري از اعضاي پارلمان انگليس و همچنين فعالان سياسي و اقتصادي و رسانه اي گفت: بانک هاي اروپايي بايد تضمين هايي دريافت کنند مبني بر اينکه آمريکا آنها را در انجام معاملات با ايران محدود نخواهد کرد.
همچنين به گزارش خبرگزاري رويتر، ظريف ضمن سخناني در انديشکده «چتم هاوس» گفت آمريکا به بانک هاي خارجي براي معامله با ايران تضمين بدهد. وي در همين حال تصريح کرده است: اميدوارم که اين موضوع خيلي زود حل شود چرا که اگر اين امر حل نشود مي تواند براي اجراي توافق مشکل به وجود بياورد.
اين اظهارات در حالي از زبان وزير خارجه جاري مي شود که شمار زيادي از بانک هاي خارجي به رغم برداشته شدن تحريم هاي ايران براساس توافق هسته اي، نگرانند که در صورت از سرگيري معاملات و تعاملات خود با ايران مشمول تحريم هاي آمريکا شوند. اين موردي عجيب است چرا که با اين توصيفات معلوم مي شود مکانيزم شفافي در برجام براي لغو تحريم ها وجود نداشته و همچنان همه چيز در حوزه تحريم ها به اراده آمريکا بستگي دارد.
اطلاعاتي که درباره برجام منتشر نشده و مردم نمي دانند
مقامات دولت يازدهم معتقدند که برجام اقتصاد ايران را متحول خواهد کرد؛ البته ناگفته نماند قبل از اجراي برجام اين تحول را در کوتاه مدت قلمداد مي کردند و بعد از برجام آن را بلندمدت دانسته و از افزايش توقعاتي که خود باعث شده بودند بالابرود، انتقاد کردند ولي نکته اساسي اينجاست که تاکنون اطلاعات دقيقي از سودآوري و مزاياي برجام براي اقتصاد کشور منتشر نشده و گويا قرار نيست فعلاافکار عمومي در خصوص دستاوردهاي واقعي برجام مطلع شوند. معلوم نيست چرا دولت هم در خصوص خود برجام و هم در خصوص ميزان پول هاي آزاد شده از ارائه اطلاعات به افکار عمومي طفره مي رود البته گمانه زني ها خبر از وجود شائبه انتخاباتي بودن اين امر مي دهد.
اخيرا مرکز مطالعات امور بين الملل و امنيت دانشگاه مريلند، با همراهي موسسه نظرسنجي ايران پل، به تحقيق درباره موضع افکارعمومي ايران در قبال توافق هسته اي پرداخت که براساس اين نظرسنجي 76 درصد شرکت کنندگان از توافق ايران و ۱+۵ در حالي حمايت کرده اند که اغلب درک صحيحي از محتواي برجام نداشته و اين حمايت مبتني بر مفروضاتي مخدوش و ناصحيح است. طبق اين گزارش، 43 درصد پاسخ دهندگان به شدت حامي توافق هستند و 33 درصد هم «تا حدودي» از آن حمايت مي کنند اما در مقابل 7 درصد پاسخ دهندگان گفته اند که به شدت مخالف توافق هستند و 14 درصد هم تا حدودي با آن مخالفت دارند.
نظرسنجي «مرکز مطالعات امور بين الملل و امنيت دانشگاه مريلند» بخش مهم ديگري نيز دارد که اتفاقا مهم ترين بخش و نتيجه گيري نظرسنجي در آن ديده مي شود و آن اينکه موافقان توافق براساس اطلاعات نادرست القايي موافقت خود را با متن به دست آمده در وين اعلام کرده اند که اين نشانه فقدان اطلاعات صحيح است.
فقدان اطلاعات کافي و متقن در خصوص برجام و اتفاقاتي که قرار است بعد از اجراي برجام در اقتصاد کشور و معاش مردم بيفتد همچنان در هاله اي از ابهام به سر مي برد و شايد دولت يازدهم تمايل دارد پس از برگزاري انتخابات مجلس شوراي اسلامي و آسوده خيال شدن از تثبيت جريان ها مايل به خود، درباره اطلاعات برجامي و اينکه در برابر هزينه هاي داده شده چه به دست آورده ايم با مردم صحبت کند.
سرويس سياسي- بيش از دو سال و نيم از عمر دولت يازدهم مي گذرد و در اين مدت دولت تدبير و اميد در سوداي نيل به يک توافق هسته اي رويايي زمان سپري کرد. برنامه جامع اقدام مشترک يا همان برجام بعد از کش و قوس هاي فراوان و به رغم نقدهاي فراواني که به آن وجود داشت به روشي عجولانه و به دور از سعه صدر به تاييد ايران و کشورهاي موسوم به 5+1 رسيد ولي اين بار برخلاف توافق موقت (توافق ژنو) کسي براي ابراز خوشحالي و جشن به کوچه و خيابان هاي شهر نيامد و خبري از آن شور و حدتي که پيش از اين ديده مي شد وجود نداشت چرا که افکار عمومي حاصلي از توافق موقت نديد که حال منتظر نتايج برجام باشد.
رئيس جمهور و دولتمردان که پيش از برجام وعده حل مشکلات اقتصادي، سياسي و حتي زيستي و طبيعي را به مردم مي دادند و حتي حل مشکل آلودگي هوا و کم آبي را نيز منوط به اجراي برجام مي کردند به يکباره ادبيات خود را تغيير داده و از مخاطرات افزايش سطح توقع مردم در فرداي روز اجراي برجام صحبت به ميان آوردند.
در اين حوزه حتي رسانه هاي زنجيره اي نيز نسبت به پيامدهاي توقعاتي که دولت يازدهم براي مردم از شرايط پس از اجراي برجام توصيف کرده، هشدار دادند.
بايد انتظارات مردم را تعديل کرد!
روزنامه آرمان درباره اين مطلب با بيان اينکه ميان ديپلماسي و فعاليت رسانه اي دولت شکاف عميقي افتاده مي نويسد: انتظار مي رفت با توجه به پيش بيني اجرايي شدن برجام و توقعات و انتظارات عمومي از آن، سياست اطلاع رساني و رسانه اي مدوني براي آن آماده مي شد تا از يک سو به تعديل انتظارات و منطقي سازي آن شکل داده و از طرف ديگر، اين پيروزي ديپلماتيک و افتخارات آن را آن گونه که شايسته است، بروز مي داد متاسفانه هجمه اطلاع رساني دلواپسان از اطلاع رساني دولت پيشي گرفته است.
اين روزنامه مي افزايد: سياست ضروري تعديل انتظارات و تاکيد بر زمانبر بودن لمس دستاوردهاست، همچنين بهره برداري از انواع رسانه ها در امر اطلاع رساني از رسانه هاي سنتي گرفته تا رسانه هاي نوظهور است که بايد توسط روابط عمومي ها سازماندهي و اجرا شوند. سياست آخر، اطلاع رساني گسترده، نه تنها براي نخبگان بلکه براي عموم است. بايد براي «حاشيه نشينان اطلاعاتي» نيز پيام داد.
ايجاد آرامش مصنوعي براي عبور امن از انتخابات
در واقع يکي از چالش هاي دولت سطح توقعاتي است که پيش از اجراي برجام به مردم وعده داده بود و افکار عمومي امروز منتظر مانده تا ماحصل اين توافق را در سطح معاش و زندگي روزمره خود مشاهده کند در حالي که دولت با اتخاذ سياست هاي عجيب مثل ممنوعيت اعلام نرخ ارز و يا جلوگيري از انتشار اخبار نامطلوب اقتصادي قصد دارد تا يک جو آرامش مصنوعي و دست ساخته را در بازار به وجود آورده تا زمان انتخابات سپري شده و بتواند تاثير مطلوب خود را در انتخابات بگذارد.
از ديگر مسائل و ابهاماتي که هنوز دولت تلاشي براي رفع آن براي افکار عمومي نکرده ميزان پول هايي است که طرف غربي از ايران بلوکه کرده بود و بعد از برجام متعهد به آزاد سازي آنها شده است.
ابهام در ميزان پول هاي بلوکه شده
پس از سخنان وزير اقتصاد و رئيس بانک مرکزي که ميزان پول هاي آزاد شده ايران را حدود 30 ميليارد دلار عنوان کرده بودند، نوبخت سخنگوي دولت پول هاي آزاد شده ايران را 100 ميليارد دلار عنوان کرد و گفت اين رقم به طور کامل در اختيار ايران قرار گرفته است.
طي 2 سال اخير اين رقم اعلامي از 180 ميليارد تا 6 ميليارد دلار در نوسان بوده است.زاکاني نماينده مردم تهران در اين خصوص تصريح کرد: ميزان دارايي هاي بلوکه شده کشور يکي از سوالات اصلي ما از دولت است که متاسفانه تا امروز جواب روشني در اين باره دريافت نکرده ايم. نکته دوم ميزان دارايي هاي دولتي و خصوصي اموال بلوکه شده است و در نهايت رقم دقيق دارايي هايي که پس از اجرايي شدن تعهدات ايران در برجام آزاد خواهد شد. متاسفانه دولت تصميمي بر شفافيت اطلاعات در اين موضوع ندارد و هر روز شاهد بيان رقم جديدي هستيم.
تحريم هايي که يک کشور هم مي تواند برگرداند
حتي امروز پاسخ روشني به اينکه آيا تحريم ها برگشت پذير هستند يا خير وجود ندارد چرا که شرکت ها و موسسات اقتصادي بزرگ خارجي هنوز اقدام روشني براي عقد قرارداد با ايران نکرده اند. شواهد گوياي اين امر است که طرف غربي با رندي هر چه تمام اين احتمال را در توافق گنجانده که هر گاه اراده کرد تحريم ها را بازگرداند.
وزير انرژي آمريکا اخيراً اعلام کرد که برگشت پذيري تحريم ها در توافق هسته اي به گونه اي غيرعادي نوشته شده به نحوي که حتي يک کشور هم مي تواند تحريم ها را برگرداند. مونيز ضمن سخناني در انديشکده وودرو ويلسون گفت: کساني که مي خواهند با ايران روابط اقتصادي داشته باشند بايد با چشمان کاملاباز وارد عمل شوند و به گزينه هايي همانند احتمال بازگشت پذيري تحريم ها و امثال آن توجه داشته باشند.
اين سخنان کافي است تا ريسک تبادلات تجاري را براي شرکت هاي خارجي به اندازه اي بالاببرد که ديگر رغبتي به ورود پيدا کردن به بازار کشورمان را نداشته باشند چرا که تحريم ها همچون شمشير «داموکلس» بر فراز سر ايران ايستاده و آماده فرود آمدن است و اين براي سرمايه گذاران خارجي يک عامل بازدارنده محسوب مي شود.
کارشناسان بورس نيز معتقدند که رشد هر از گاهي شاخص بورس حالتي حبابي و مصنوعي به خود گرفته و جاي اتکا ندارد. کديور يکي از کارشناسان بورس در اين خصوص اظهار داشت: «نکته مهمي که در اين جا وجود دارد، اين است که متاسفانه اين هيجان ها در بورس ما سابقه طولاني دارد و آخرين مورد به زمان انتخابات رياست جمهوري سال 92 برمي گردد که به دليل خوش بيني هايي که ايجاد شد، ظرف 6 ماه شاخص بورس 100 درصد رشد کرد، ولي بعد از اين تاريخ، يعني از سال 92 تا دي ماه امسال، شاخص نزديک به 30 درصد افت کرد. اين، يکي از عميق ترين رکودهايي بود که ما داشتيم.» وي افزود: «مطمئناً هر اتفاقي که در اقتصاد ما بيفتد و هر قرارداد و هر توافق نامه اي که امضا شود، بدون شک قيمت هاي فعلي در بورس حبابي است و بازار ما رکود عميقي را مثل همان رکودي که پيش از اين تجربه کرده بود، تجربه خواهد کرد.»
اصلاح طلبان هم نگران بورس هستند
امروز حتي نشريات اصلاح طلب نيز نگران رشد حبابي و هر از گاهي بورس هستند. روزنامه شرق با تاکيد بر اينکه «بورس سوار بر هيجان کاذب است» نوشت: تنها چيزي که درباره اتفاقات اخير بورس مي توان گفت موجي از هيجان بود که با فشار تقاضا و ورود نقدينگي قابل توجه همچون سيلي جاري شده و همراه خود تمامي گروه ها و سهم ها را به حرکت درآورد، بدون توجه به اينکه آيا برخي سهم ها شايستگي رشدهاي چند ده درصدي روزهاي گذشته را داشته اند يا نه. اما آنچه نگران کننده است شکل گيري حباب در قيمت ها و ايجاد زمينه افت هاي سنگين در آينده است، چيزي که در حافظه تاريخي بازار به وفور براي بسياري از سهم ها يافت مي شود.
سفر رئيس جمهوري نيز به ايتاليا و فرانسه که گمان مي رفت دستاوردهاي هنگفتي براي افزايش توليد در کشور و صادرات داشته باشد و چرخ هاي صنعت کشور را به حرکت وادارد نتيجه عکس داد و تبديل شدن ايران به يک بازار براي کشورهاي غربي را تثبيت کرد و اقتصاد ورشکسته فرانسه و ايتاليا را با قراردادهاي کلان در حوزه خريد هواپيما و خودرو احيا کرد و جيب ايران خالي تر شد. طبق اخبار و آمارهاي موجود سفارش 12 فروند هواپيماي پهن پيکر A380 از سوي ايران به شرکت هواپيمايي ايرباس فرانسه در حالي صورت گرفت که اين شرکت هواپيمايي به علت گزارش هايي که از نقص فني اين هواپيما منتشر شده و مصرف بسيار زياد سوخت آن با کمبود سفارش اين مدل هواپيما مواجه شده به طوري که تا نيمه سال 2015 هيچ سفارشي از اين هواپيما نداشته است. طرف غربي به اندازه اي از اين حجم قراردادها خوشحال است که کارشناس فرانسوي شبکه تلويزيوني فرانس 24 با وجود اختلاف هاي سياسي ايران و فرانسه درباره تحولات مهم بين المللي از جمله سوريه، تاکيد کرد روحاني نماينده چيزهاي مهمي از جمله پول بود و استقبال گرم از وي براي پول زيادي بود که با خود به فرانسه آورده بود!
به جاي ايران بايد مردم فرانسه و ايتاليا شادماني کنند
با اين اوصاف اگر فرانسوي ها و ايتاليايي ها مي دانستند برجام تا اين اندازه به رشد اقتصادي آنها کمک خواهد کرد، روز بعد از اجراي برجام حتما به خيابان ها آمده و پايکوبي مي کردند.
قرارداد کلان براي خريد هواپيما واکنش هاي زيادي را در کشور برانگيخت به نحوي که طبق نظرسنجي برنامه «پايش» کمتر از 6 درصد مردم اولويت اقتصادي کشور را خريد هواپيما مي دانند و بيش از 94 درصد مخالف چنين اولويتي هستند.
علاوه بر اين مسائل، نکته قابل بيان ديگر اين است که تهديدات دولتمردان آمريکايي در خصوص هشدار به محتاط بودن شرکت هاي خارجي براي معامله با ايران باعث شده تا سرمايه گذاري در ايران براي طرف هاي سرمايه گذار غربي به صرفه نبوده و همراه با ريسک باشد. اخيراً نيز ظريف با اذعان به اين موضوع در ديدار با شماري از اعضاي پارلمان انگليس و همچنين فعالان سياسي و اقتصادي و رسانه اي گفت: بانک هاي اروپايي بايد تضمين هايي دريافت کنند مبني بر اينکه آمريکا آنها را در انجام معاملات با ايران محدود نخواهد کرد.
همچنين به گزارش خبرگزاري رويتر، ظريف ضمن سخناني در انديشکده «چتم هاوس» گفت آمريکا به بانک هاي خارجي براي معامله با ايران تضمين بدهد. وي در همين حال تصريح کرده است: اميدوارم که اين موضوع خيلي زود حل شود چرا که اگر اين امر حل نشود مي تواند براي اجراي توافق مشکل به وجود بياورد.
اين اظهارات در حالي از زبان وزير خارجه جاري مي شود که شمار زيادي از بانک هاي خارجي به رغم برداشته شدن تحريم هاي ايران براساس توافق هسته اي، نگرانند که در صورت از سرگيري معاملات و تعاملات خود با ايران مشمول تحريم هاي آمريکا شوند. اين موردي عجيب است چرا که با اين توصيفات معلوم مي شود مکانيزم شفافي در برجام براي لغو تحريم ها وجود نداشته و همچنان همه چيز در حوزه تحريم ها به اراده آمريکا بستگي دارد.
اطلاعاتي که درباره برجام منتشر نشده و مردم نمي دانند
مقامات دولت يازدهم معتقدند که برجام اقتصاد ايران را متحول خواهد کرد؛ البته ناگفته نماند قبل از اجراي برجام اين تحول را در کوتاه مدت قلمداد مي کردند و بعد از برجام آن را بلندمدت دانسته و از افزايش توقعاتي که خود باعث شده بودند بالابرود، انتقاد کردند ولي نکته اساسي اينجاست که تاکنون اطلاعات دقيقي از سودآوري و مزاياي برجام براي اقتصاد کشور منتشر نشده و گويا قرار نيست فعلاافکار عمومي در خصوص دستاوردهاي واقعي برجام مطلع شوند. معلوم نيست چرا دولت هم در خصوص خود برجام و هم در خصوص ميزان پول هاي آزاد شده از ارائه اطلاعات به افکار عمومي طفره مي رود البته گمانه زني ها خبر از وجود شائبه انتخاباتي بودن اين امر مي دهد.
اخيرا مرکز مطالعات امور بين الملل و امنيت دانشگاه مريلند، با همراهي موسسه نظرسنجي ايران پل، به تحقيق درباره موضع افکارعمومي ايران در قبال توافق هسته اي پرداخت که براساس اين نظرسنجي 76 درصد شرکت کنندگان از توافق ايران و ۱+۵ در حالي حمايت کرده اند که اغلب درک صحيحي از محتواي برجام نداشته و اين حمايت مبتني بر مفروضاتي مخدوش و ناصحيح است. طبق اين گزارش، 43 درصد پاسخ دهندگان به شدت حامي توافق هستند و 33 درصد هم «تا حدودي» از آن حمايت مي کنند اما در مقابل 7 درصد پاسخ دهندگان گفته اند که به شدت مخالف توافق هستند و 14 درصد هم تا حدودي با آن مخالفت دارند.
نظرسنجي «مرکز مطالعات امور بين الملل و امنيت دانشگاه مريلند» بخش مهم ديگري نيز دارد که اتفاقا مهم ترين بخش و نتيجه گيري نظرسنجي در آن ديده مي شود و آن اينکه موافقان توافق براساس اطلاعات نادرست القايي موافقت خود را با متن به دست آمده در وين اعلام کرده اند که اين نشانه فقدان اطلاعات صحيح است.
فقدان اطلاعات کافي و متقن در خصوص برجام و اتفاقاتي که قرار است بعد از اجراي برجام در اقتصاد کشور و معاش مردم بيفتد همچنان در هاله اي از ابهام به سر مي برد و شايد دولت يازدهم تمايل دارد پس از برگزاري انتخابات مجلس شوراي اسلامي و آسوده خيال شدن از تثبيت جريان ها مايل به خود، درباره اطلاعات برجامي و اينکه در برابر هزينه هاي داده شده چه به دست آورده ايم با مردم صحبت کند.
