رخداد ۲ زلزله امروز استان کرمانشاه در ۲۰۰ کیلومتری زمینلرزه بزرگ ازگله29-تیر-1405
عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با اشاره به دو زمینلرزه پیاپی کوزران استان کرمانشاه، گفت: این رخدادها بیش از ۲۰۰ کیلومتر با کانون زمینلرزه مخرب سال ۱۳۹۶ فاصله دارند، گفت: این دو زلزله روی پهنه گسلی متفاوتی نسبت به زلزله ازگله رخ داد و ارتباطی با زلزله ۷.۳ کرمانشاه ندارند.به گزارش ایسنا، شامگاه ۲۱ آبان ۱۳۹۶، زمینلرزهای با بزرگای ۷.۳ در نزدیکی ازگله استان کرمانشاه، یکی از مخربترین زمینلرزههای دهههای اخیر ایران را رقم زد. این زمینلرزه که در عمق ۱۱ کیلومتری زمین و در نزدیکی مرز ایران و عراق رخ داد، علاوه بر آنکه در بخشهای وسیعی از ایران و کشورهای همسایه احساس شد، خسارتهای گستردهای را نیز بر جای گذاشت؛ به گونهای که ۷ شهر و حدود ۱۹۳۰ روستای استان کرمانشاه آسیب دیدند، ۶۲۰ نفر جان خود را از دست دادند، بیش از ۹ هزار و ۳۰۰ نفر مصدوم شدند و حدود ۷۰ هزار نفر نیز بیخانمان شدند.پس از این رخداد، صدها پسلرزه منطقه را لرزاند و بار دیگر توجه کارشناسان را به لرزهخیزی پهنه زاگرس و ضرورت مقاومسازی سازهها در این منطقه جلب کرد.اکنون و حدود ۹ سال پس از آن زمینلرزه ویرانگر، بار دیگر بخشی از استان کرمانشاه با وقوع دو زمینلرزه پیاپی در محدوده کوزران لرزید. هرچند این رخدادها از نظر موقعیت زمینساختی با زمینلرزه سال ۱۳۹۶ ازگله تفاوت دارند و در پهنه گسلی دیگری به وقوع پیوستهاند، اما بار دیگر موضوع فعالیت گسلهای زاگرس و ارزیابی احتمال خسارت و روند لرزهخیزی این منطقه را در کانون توجه قرار دادهاند.دکتر علی بیتاللهی، عضو هیات علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی در گفتوگو با ایسنا درباره دو زمینلرزه صبح امروز در محدوده کوزران استان کرمانشاه، اظهار کرد: این زمینلرزهها در بخش غربی استان کرمانشاه رخ دادهاند و کانون آنها با منطقه وقوع زمینلرزه مخرب سال ۱۳۹۶ سرپلذهاب بیش از ۲۱۰ کیلومتر فاصله دارد؛ از این رو، گسل مسبب این رخدادها با گسل زلزله مخرب کرمانشاه متفاوت است.وی افزود: پس از این دو زمینلرزه نیز چندین پسلرزه به ثبت رسیده و احتمال ادامه وقوع پسلرزهها وجود دارد، اما در مجموع این رخداد از نظر بزرگا، زمینلرزه بسیار بزرگی محسوب نمیشود.بیتاللهی با اشاره به وقوع دو زمینلرزه پیاپی در این منطقه، گفت: رخداد دو زلزله متوالی از این جهت اهمیت دارد که بخشی از انرژی نهفته لرزهای زمین در چند مرحله آزاد میشود و همه انرژی در یک رخداد تخلیه نمیشود. این فرآیند معمولا موجب کاهش شدت تخریب ناشی از زمینلرزه میشود و در واقع میتوان آن را یکی از سازوکارهای طبیعی کاهش اثرات زلزله دانست که گاهی در برخی رخدادهای لرزهای مشاهده میشود.وی با بیان اینکه محدوده وقوع این زمینلرزهها در ناحیه کوهستانی زاگرس قرار دارد، خاطرنشان کرد: این منطقه اگرچه دارای سکونتگاههای متعددی است، اما از نظر جمعیتی جزو مناطق پرتراکم محسوب نمیشود.عضو هیات علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی درباره شهرهای تحت تأثیر این زمینلرزهها، توضیح داد: نزدیکترین شهر به کانون زلزله، کوزران است که در فاصله حدود ۱۴ کیلومتری و در جنوبشرقی رومرکز زمینلرزه قرار دارد. همچنین بخش گهواره در جنوبغربی رومرکز و شهر روانسر که با جمعیتی بیش از ۲۵ هزار نفر، بزرگترین شهر این محدوده محسوب میشود، در فاصله حدود ۲۳ کیلومتری از کانون زمینلرزه قرار دارند.وی درباره برآورد اولیه خسارتها، اظهار کرد: ارزیابیهای اولیه نشان میدهد خسارتهای ناشی از این زمینلرزهها عمدتا جزئی است. در روستاهای ونه رنگینه، نوروزآباد و نظرگاه که در نزدیکی رومرکز قرار دارند، با توجه به فاصله آنها از کانون زلزله، خسارتهایی در حد جزئی تا متوسط قابل انتظار است.بیتاللهی ادامه داد: البته با توجه به تجربه زلزله مخرب کرمانشاه در سال ۱۳۹۶ و اجرای طرحهای نوسازی و مقاومسازی ساختمانها در سالهای اخیر، این احتمال وجود دارد که میزان خسارتهای وارده نسبت به گذشته کمتر باشد.وی با اشاره به روند لرزهای این رخدادها، گفت: این زمینلرزهها ابتدا با یک زلزله کوچکتر آغاز شدند و سپس زمینلرزه اصلی با بزرگای بیشتر رخ داد. پس از آن نیز مجموعهای از پسلرزههای کوچکتر به ثبت رسیده است که روند آنها کاهشی به نظر میرسد.عضو هیات علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی خاطر نشان کرد: این روند نشان میدهد بخش عمده انرژی و تنش انباشته شده در منطقه آزاد شده است؛ از این رو، با توجه به الگوی فعلی رخدادها، احتمال وقوع زمینلرزهای با بزرگای بیشتر نسبت به رخداد اصلی، به مراتب کمتر ارزیابی میشود.بیتاللهی تأکید کرد: نکته مهم این است که این زمینلرزهها ارتباطی با زلزله مخرب کرمانشاه در سال ۱۳۹۶ ندارند، چرا که کانون آنها بیش از ۲۰۰ کیلومتر با محل وقوع آن زمینلرزه فاصله دارد و در یک پهنه لرزهزمینساختی متفاوت رخ دادهاند. بنابراین این رخدادها را باید به عنوان فعالیت لرزهای یک محدوده مستقل در غرب استان کرمانشاه مورد بررسی قرار داد.عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، اضافه کرد: با توجه به موقعیت دقیق رومرکز این زمینلرزهها، منطقه وقوع از نظر تراکم جمعیتی چندان پرجمعیت نیست و این موضوع احتمال بروز خسارتهای گسترده را کاهش میدهد. برآوردهای اولیه نشان میدهد خسارتهای احتمالی در روستاهای نزدیک به رومرکز، محدود و عمدتا در حد خسارتهای خفیف تا متوسط خواهد بود و این خسارتها نیز بیشتر به فاصله هر روستا از کانون زمینلرزه بستگی دارد.بیتاللهی در پاسخ به این پرسش که آیا زلزله مخرب سال ۱۳۹۶ سرپلذهاب میتواند موجب تحریک سایر ساختارهای گسلی منطقه و وقوع زمینلرزههای بزرگتر شده باشد، اظهار کرد: ایالت زمینساختی زاگرس به طور طبیعی منطقهای لرزهخیز است، اما زمینلرزههای آن معمولا در همین محدوده بزرگا رخ میدهند و احتمال اینکه رخدادهای امروز به وقوع زمینلرزهای بسیار بزرگتر منجر شود، از نظر من پایین است.وی با تاکید بر اینکه در علم زلزله نمیتوان با اطمینان کامل درباره آینده اظهار نظر کرد، ادامه داد: اما تجربه حاصل از بررسی روند رخداد زمینلرزهها و توالی پسلرزهها نشان میدهد که بخش عمده تنش اصلی با وقوع زمینلرزههای ۵.۲ و ۵.۷ آزاد شده و پسلرزههای کوچکتر نیز مؤید ادامه روند تخلیه تدریجی انرژی در منطقه هستند.عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با اشاره به ویژگیهای زمینساختی زاگرس، گفت: این منطقه یک پهنه لرزهخیز طبیعی است که گسلهای متعددی از جمله گسل زاگرس مرتفع در آن قرار دارند. گسل زاگرس مرتفع بیش از هزار کیلومتر طول دارد و به همراه مجموعهای از گسلهای موازی، یک پهنه کاملا تکتونیزه را تشکیل داده است.وی افزود: این پهنه همواره تحت تأثیر فشار ناشی از حرکت صفحه عربی به سمت فلات ایران قرار دارد و به همین دلیل وقوع زمینلرزههای متعدد در آن یک فرآیند طبیعی زمینساختی محسوب میشود.بیتاللهی تأکید کرد: با توجه به روند فعلی رخدادها، احتمال اینکه زمینلرزههای امروز(با بزرگای ۵.۷ و ۵.۲) به وقوع زلزلهای بزرگ مانند زمینلرزه ۷.۳ سرپلذهاب در سال ۱۳۹۶ منجر شود، اندک ارزیابی میشود و شواهد موجود، چنین سناریویی را تأیید نمیکند.
