دو گزینه گزارش 29 آبان -94
مهدی مسلمی فر در گفت و گو با فرارو بررسی کرد
فرارو- یک روانشناس میگوید "آسیبهای نوجوانان ایرانی و ارتباط میان جنسیتی آنها را نباید از آسیبهای کلی جامعه جدا دانست، از هم گسیختگی و شلختگی فرهنگی و انقلاب در مسائل جنسی و اجتماعی تمام نسلهای جامعه را درگیر خود کرده است؛ خیانت در بزرگسالی، ازدواج سفید در سنین جوانی و روابط ناصحیح میان جنسیتی در نوجوان همگی حاصل تغییرات گسترده جامعه در سالهای اخیراند".
تغییر در روابط میان جنسیتی نوجوانان دختر و پسر در ایران نگرانی هایی ایجاد کرده است. نگرانی هایی که گاهی از زبان مسئولان کشور و گاهی از زبان والدین، معلمان و مربیان شنیده می شود. آنچه قبل یا پس از مدرسه و یا در لایههایی پنهان میان نوجوانان میگذرد، به زعم کارشناسان میتواند در آینده به یک معضل تبدیل شود. تغییر روابط میان جنسیتی در ایران از چه چیزی ناشی می شود؟ چه اتفاقی رخ داد است که موجب ایجاد نگرانی شده است؟
مهدی مسلمیفر در تحلیل روابط میان جنسیتی نوجوانان در گفتگو با فرارو گفت: ما در بسیاری از زمینهها و در بحث ارتباطات شاهد تحولات اجتماعی هستیم. تحولاتی که نوعی انقلاب هستند و انقلاب همهچیز را تغییر خواهد داد. رسانهها در این انقلاب نقش بسزایی داشتهاند. یکی از نتایج این تحولات انقلاب جنسی و موج پنهان آن است؛ که از جمله ارتباط میان جنسیتی نوجوانان را نیز در بر میگیرد. این تغییرات همچنین به بیولوژی هم رسیدهاند؛ سن بلوغ کم شده و ژنتیک تحت تاثیر قرار گرفته است.
این روانشناس با شرح نیازهای نوجوانان اظهار کرد: درمورد دوران نوجوانی ما باید به این نکته توجه کنیم که در این دوران کشش جنسی در حد عمل جنسی نیست. بلکه این نوع رابطه بیشتر جنبه کشف و کنجکاوی درمورد بدن برای دختران و پسران را دارد. در این سنین ما بیشتر شاهد بیداری غریزه جنسی و نیاز به محبت در میان نوجوانان هستیم.
وی همچنین با اشاره به سردرگمی نوجوان در مسائل جنسی ادامه داد: اما چه اتفاقی میافتد که برخی از نوجوانان در پی روابط میانجنسیتی دچار مشکلات و آسیبهایی میشوند؟ نوجوان ما دچار چندگانگی است. او حتی نمیداند که وقتی سئوالی پیرامون مسائل جنسی داشت از چه کسی بپرسد و چه کسی به او پاسخ خواهد داد؟
مهدی مسلمیفر همچنین به الگوپذیر نوجوان پرداخته و گفـت: همچنین علاوه بر اینکه ما روندی متناسب با جهان در همه موارد نداشتهایم، روند الگوپذیری صحیحی نیز برای نوجوانان ایجاد نکردهایم. آنها الگوی وطنی ندارند و الگوی آنها افرادی در فرهنگهایی هستند که دختر و پسر از کودکی با یکدیگر مختلط بودهاند. از طرف دیگر خانوادههای ایرانی نیز به عنوان تربیتکننده نقش خود را به خوبی ایفا نکردهاند.
این روانشناس ضمن اشاره به وجود ضعف در آموزش مهارتهای زندگی در نوجوانان توضیح داد: همچنین روابط میانجنسیتی نامناسب در این دوران به عدم آموزش مهارتهای زندگی نیز بازمیگردد. در نوجوانان ما مهارت نه گفتن پایین است. آنها قدرت پایینی برای حل مسئله دارند، بلوغ عاطفی و جنسی آنها در حال شکلگیری است اما بلوغ عقلیاشان شکل نگرفته است، هدفگراییشان دقیق نیست و... به همین دلیل نیز ارتباط میان نوجوانان شکلی اقرارگونه به خود میگیرد؛ چراکه افراد تازه نیازه به ارتباط را تجربه میکنند و شکل افراطی پرداختن به این نیاز باعث میشود که دریافت درستی از احساسات و عشق نداشته باشند.
وی تصریح کرد: آیا نوجوانان ما میتوانند روابط میان جنسیتیاشان را کنترل کنند؟ روابط و عشقهای دوران نوجوانی افراطی هستند. این عامل سبب میشود که دختر و پسر یکی از بزرگترین هدفهایشان پناهبردن به یک فرد دیگر باشد.
این روانشناس و مشاور گروه همسالان را در نگاه جنسیتی نوجوانان موثر دانسته و در این باره گفت: البته در این میان نقش گروه همسالان را نباید کماهمیت انگاشت. تمام نوجوانان، مانند تمام نسلها، نگاهشان به مسائل مانند یکدیگر است. نوجوان نگاهش این است که اگر روابط میان جنسیتی نباشد پس چه باشد؟ چرا که چیزهای دیگری که هست برای آنها به میزان زیادی بیجان و غیرجذاب است و با نوجوان هیچ ارتباطی برقرار نمیکند.
وی تصریح کرد: تبعات تمام ضعفها و نداشتهها باعث ایجاد از هم گسیختگی فرهنگی و شلختگی خواهد شد که تاثیر خود را بر همه سنین ونسلها باقی خواهد گذاشت.
مهدی مسلمیفر با اشاره به تفاوت خانواده در گذشته و حال اظهار کرد: اما چرا در قدیم رابطه میان دختر و پسر و یا نوجوان بروز پیدا نمیکرد و حالا بروز پیدا کرده؟ به این دلیل که مناسبات خانواده ایرانی در گذشته محکم بوده اما حالا این خانواده اجازه رفتار و واکنش به فرزندش میدهد.
این روانشناس درباره راهکارهایی که برای بهبود وضعیت نوجوانان باید به کار بست توضیح داد: برای برونرفت از این از هم گسیختگی فرهنگی و ایجاد روابط میان جنسیتی سالم برای نوجوانان چه باید کرد؟ ما باید رسانه و الگوهای خوب را تقویت کنیم. ساخت شخصیتهای قوی کودکانه یکی از این راههاست؛ مثلا جنابخان و کلاهقرمزی از چهرههای نسبتا موفق هستند.
مسلمیفر ادامه داد: همچنین باید الگوهای فرهنگی و ارتباط با خانواده را بار دیگر در جامعه تقویت کرد. چرا که در صورتی که روابط فرزندان و نوجوانان با پدر و مادرشان خوب نباشد، برای آن جایگزینهایی پیدا میکنند.
وی گفت: علاوه بر این ارتباط جنسیتی سالم باید میان نوجوانان ایجاد شود. ارتباطی که باید آن را در مشارکتهای اجتماعی جست. قبلا این مشارکتها در خانوادهها و محیطهای خویشاوندی قرار داشت و حالا باید آن را به محیطهای جمعی برد. اگر گروههای اجتماعی تقویت شوند مهارتهای زندگی نیز در دختران و پسران نوجوان تقویت خواهد شد.
مهدی مسلمیفر در انتها گفت: نسلی که به جلو میرود نسلی نمایشیتر خواهد بود. و در یک رویکرد نمایشی طلاق، خیانت، توجه به ظاهر و... افزایش خواهد داشت. نوجوانان امروز که جوانان فردا هستند، رویکری مرزی پیدا خواهند کرد؛ یعنی در هویت خودشان ابهام خواهند داشت. در نسل مرزی ما شاهد نوسان خلقی خواهیم بود؛ افرادی که زود جوش میآوردند و زود آرام میشوند. همچنین این نسل به دنبال میانبر خواهد بود و ارتباطانی ناموفق و موقتی را تجربه خواهد کرد. به دست آوردن چیزها با سرعتِ بالا از ویژگیهای دیگر این نسل است. بنابراین به نظر من در آینده ما باید انتظار رسیدن به این فضاها را داشته باشیم.
صادق زیباکلام استاد دانشگاه تهران به آیت الله مکارم شیرازی نامه نوشت. زیباکلام در نامه توضیحاتی درباره اعتراض این مرجع تقلید به عملکرد وزارت ارشاد ارائه کرده است. متن زیباکلام که در اختیار فرارو قرار گرفته است به این شرح است:
بسمه تعالی محضر ارجمند حضرت آیت الله ناصرمکارم شیرازی اعلی الله مقامه با سلام و تحیات دراخبارآمده بود که آن مرجع عالیقدر از پذیرفتن آقای علی جنتی وزیرمحترم ارشاد بواسطه تکدرخاطر مبارک ازعملکرد و کوتاهیهای وزارتخانه متبوعه در امورفرهنگی استنکاف فرموده اند.قبلا هم البته حضرتعالی به علاوه برخی دیگر از روحانیون معززکثرالله امثالهم مراتب نارضایتی شان را از وضعیت فرهنگی کشور و کوتاهی های وزارت ارشاد ابراز داشته بودند. بنده همان وقت نامه سرگشادهای خطاب به منتقدین دولت یازدهم درفقره "وضعیت نامطلوب" فرهنگی کشور تهیه کردم و نشان دادم که از مجموع نزدیک به۶۰۰۰ میلیارد تومان بودجه که درسال جاری برای امور فرهنگی اختصاص یافته در حدود ۱۰ درصد آن به وزارت ارشاد تخصیص یافته و ۹۰ درصد دیگردراختیاربیش از۳۰ نهاد، بنیاد، سازمان، کمیته، شورا، هیات و .... می باشد که اساسا نه دخلی به ارشاد دارند، نه به دولت، نه به مجلس و نه به هیچ ارگان و نهاد دیگری.در حالیکه ارشاد برای یک ریال که هزینه می نماید می بایستی پاسخگو باشد، این سی و چند نهاد درقبال میلیاردها تومان بودجه که دریافت می نمایند به هیچ کجا هم پاسخگو نیستند. جالب هم هست که درحالیکه همه همچون حضرتعالی از ارشاد گلایه دارند، هیچکس بازخواست و اشاره ای به این سی و چند ارگان و عملکرد آنها ندارد. کانه آنها این بودجه ها را برای مصرف در کشوردیگری دریافت می کنند و در قبال وضعیت فرهنگی در ایران مسئولیتی ندارند.حضرت آیت الله مکارم شیرازی، در آن مرقومه که چند ماه پیش نوشتم متذکر شده بودم که ما درحالی ۶۰۰۰ میلیارد تومان در سال برای امور فرهنگی مان هزینه می کنیم که کل بودجه یکساله محیط زیست کشور با بیش از ۶۰۰۰ پرسنل ۱۷۴ میلیارد تومان می باشد. این مبلغ هم می بایستی صرف امور جاری شود و هم یک دوجین طرح های ریز و درشت محیط زیست کشور را اجراء نماید.ازجلوگیری از نابودی اسفناک جنگل های کشور گرفته تا مبارزه با آلودگی رودخانه های کشور که بسیاری از آنها تبدیل به فاضلاب شده و به دریاها می ریزند، تا نجات تالاب ها و دریاچه های کشور که یکی پس از دیگری دارند خشک می شوند،تا بهبود هوای آلوده ایی که درشهرها داریم استنشاق می کنیم،آب های آلودهتری که می آشامیم، تا تخریب خاک مان،تا جلوگیری از آمدن ریزگردها از عراق و عربستان، تا احیاء دریاچه ارومیه و......همه را قرار است خانم ابتکار با همان ۱۷۴ میلیاردتومان و البته عصای معجزه گرحضرت موسی تحقق ببخشند.حضرت آیت الله مکارم شیرای، چون یقین دارم که جدای از فرهنگ و دین و ایمان مردم، آب و خاک و جنگل و محیط زیست این مملکت هم برای تان مهم هستند و در قبال آنها هم همچون مقوله فرهنگ احساس مسئولیت می نمایند، لذا با کسب اجازه از پیشگاه تان شمه ای از وضعیت هولناک محیط زیست کشور را به عرض می رسانم. در پنج شهر غرب استان مازندران (نوشهر ،چالوس، رامسر و...) روزانه نزدیک به ۲۰۰ الی ۳۰۰ تن انواع زباله از جملات زباله های بیمارستانی که منشا انواع آلودگی ها می باشند "دپو" می شوند.به زبان ساده تر، روی زمین ریخته و رها می شوند. یعنی حتی دفن هم نمی شوند یا آهک هم روی شان پاشیده نمی شود. خدا می داند که شیرابه این زباله ها وقتی جذب خاک می شود چه برسر خاک، جنگل، محصولات کشاورزی ودریای خزر می آورد. دستگاه کمپوست که زباله ها را تصفیه می کند ۲۰ میلیارد تومان است. وقتی از یکی ازشهرداران این ۵ شهر پرسیده شد چرا صدها تن زباله را رها می کنند و چرا به کمک دستگاه کمپوست آنها را تصفیه نمی کنید، پاسخ بسیار حکیمانه ای داد: بودجه یکسال شهرداری ۱۵ میلیارد تومان است، چگونه ما دستگاه تصفیه زباله بخریم که ۲۰ میلیارد تومان است؟ او البته می توانست اضافه کند که با ۶۰۰۰ میلیارد تومان که خرج کارهای فرهنگی در سال می شود می شد ۳۰۰ دستگاه تصفیه زباله خریداری نمود. اما الویت با کارهای فرهنگی است تا حفظ آب وخاک و جنگل و محیط زیست.ایام بکام باد
صادق زیباکلام
بیست ونهم آبانماه یکهزاروسیصدونودوچهار
صادق زیباکلام
بیست ونهم آبانماه یکهزاروسیصدونودوچهار
